Evet, araç takip cihazı (GPS) kullanmak Türkiye’de tamamen yasaldır. Ancak, cihazın takıldığı aracın mülkiyet durumu ve aracı kullanan kişinin bu durumdan haberdar olup olmaması, işin hukuki boyutunu (yasal mı yoksa suç mu olduğunu) belirler.
Konum verisi, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında kişisel veri sayıldığından, takip cihazı kullanımında şu temel hukuki sınırlar geçerlidir:
1. Şirket Araçlarında Takip Cihazı (Filo Yönetimi)
Şirketlerin, kendi mülkiyetindeki araçlara mal güvenliği, rota optimizasyonu ve yakıt tasarrufu gibi “meşru menfaatler” doğrultusunda takip cihazı takması tamamen yasaldır. Hatta lojistik, kargo ve yolcu taşımacılığı gibi bazı sektörlerde bu durum sektörel mevzuatlarla teşvik edilir.
Ancak işverenin uyması gereken çok net kurallar vardır:
-
Gizli Takip Yapılamaz: Aracı kullanan personele aracın takip edildiğine dair yazılı bir Aydınlatma Metni imzalatılması yasal bir zorunluluktur. Habersiz takip suç teşkil eder.
-
Mesai Saatleri Sınırı: Eğer personel aracı mesai saatleri dışında, şahsi ihtiyaçları için de kullanabiliyorsa (veya araç evine gitmek için tahsis edilmişse), mesai dışındaki sürekli konum takibi “özel hayatın gizliliğini ihlal” sayılabilir. Bu nedenle modern sistemlerde mesai bitiminde takibi kapatan “özel mod” gibi çözümler tercih edilmektedir.
2. Bireysel / Şahsi Araçlarda Takip Cihazı
-
Kendi Aracınız: Hırsızlığa karşı koruma amacıyla kendi şahsi aracınıza takip cihazı takmanızda hiçbir yasal engel yoktur.
-
Başkasına Ait veya Başkasının Kullandığı Araç: Eşinizin, yetişkin çocuğunuzun, sevgilinizin veya bir başkasının aracına (veya sizin aracınız olsa bile o kişinin sürekli kullanımında olan bir araca) onun rızası ve bilgisi dışında takip cihazı yerleştirmek, Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 134. maddesi uyarınca “Özel Hayatın Gizliliğini İhlal” suçunu oluşturur. Bu yolla elde edilen konum verileri mahkemelerde hukuka aykırı delil kabul edilir ve suç duyurusuna konu olabilir.
3. Güncel Yasal Zorunluluklar (Mevzuat)
Gelişen mevzuatlarla birlikte devlet, belirli sektörlerde araç takip sistemini zorunlu hale getirmiştir:
-
Araç Kiralama (Rent a Car) Şirketleri: Kimlik Bildirme Kanunu’nda yapılan düzenlemeler doğrultusunda, kiralık araçlarda GPS (araç takip) cihazı bulundurulması ve bu verilerin geriye dönük saklanması yasal bir zorunluluktur.
-
Ticari ve Toplu Taşıma Araçları: Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde yapılan güncel değişikliklerle; taksi, dolmuş, servis ve otobüs gibi ticari araçlarda güvenliği artırmak amacıyla araç takip sistemi ve kamera bulundurma zorunluluğu getirilmiştir. Bu kapsama giren araçlar, model yıllarına göre kademeli olarak bu sistemleri tamamlamakla yükümlüdür.
Özetle: Cihazı satın almak ve kendi mülkünüzü korumak amacıyla kullanmak yasaldır; ancak o aracı kullanan kişiyi habersiz ve rızasız izlemek yasal değildir.